Bijna iedereen die stamboomonderzoek verricht krijgt vroeger of later te maken met Militaire voorouders. Deze link verwijst naar een verhelderend artikel daarover op de site van Centraal bureau voor genealogie. Klik hier om naar de site te gaan.

Het is niet ongewoon andere genealogen om hulp te vragen of om gegevens uit te wisselen dan wel specifieke vragen te stellen. Het Internet kent daartoe zogenaamde 'nieuwsgroepen' (newsgroups). Je krijgt op algemene vragen vaak wel een goed antwoord. Het antwoord op specifieke vragen is afhankelijk van het aanbod van betrokkenen.

 

Uit de documentatie die je destijds van je internet provider hebt ontvangen is te lezen hoe je je op nieuwsgroepen kunt abonneren. Abonnementen op nieuwsgroepen zijn gratis, maar er geldt over het algemeen wel een beleefdheidsprotocol, nettiquete genoemd. Zoek daar in de nieuwsgroep eerst even naar, zodat je weet waaraan je je hebt te houden. Denk ook aan de voertaal van de diverse nieuwsgroepen. De internationale zijn veelal in het Engels. Die groepen die zich richten op een specifiek land, zoals bijvoorbeeld Duitsland of Frankrijk communiceren in het Duits of het Frans. Men neemt het je beslist niet kwalijk wanneer je je met school Frans, Duits of Engels moet redden.

 

In de nieuwsgroep soc.genealogy.benelux wordt Nederlands gesproken. Het is goed rekening te houden met het feit dat veel algemene vragen al eens zijn gesteld. Via een zoekmachine als bijvoorbeeld Google kun je, wanneer je kiest voor 'discussiegroepen', zoeken in die gegevens. Nieuwsgroepen voor landen of groepen landen Er is bewust voor gekozen om alleen de echte nieuwsgroepen hier te vermelden.

 

Naast dit soort groepen zijn er ook zogenaamde 'message boards'. Onder andere bij Yahoo zijn er veel te vinden. Ook zijn er vele lokale message boards verspreid over het Internet die je al een aardig stuk op weg kunnen helpen. Vaak zijn deze in de nieuwsgroep van een bepaald land wel bekend.

 

Onderstaande nieuwsgroepen zijn ook via Google te bereiken.

 

Nieuwsgroepen | HCC!Genealogie]
soc.genealogy Algemene genealogie nieuwsgroep.
soc.genealogy.african Genealogische nieuwsgroep over Afrika
soc.genealogy.australia + nz. Genealogische nieuwsgroep over Australie en Nieuw Zeeland
soc.genealogy.benelux Genealogische nieuwsgroep voor Belgie Nederland en Luxenburg.
soc.genealogy.britain Genealogische nieuwsgroep voor Britse Koninkrijk
soc.genealogy.computing Genealogische nieuwsgroep over verwerking per computer
soc.genealogy.french Genealogische nieuwsgroep voor Franse onderzoeken
soc.genealogy.german Genealogische nieuwsgroep voor Duitse onderzoeken.
soc.genealogy.hispanic Genealogische nieuwsgroep voor Spaans onderzoek
soc.genealogy.ireland Genealogische nieuwsgroep voor Iers onderzoek
soc.genealogy.italian Genealogische nieuwsgroep voor Italiaans onderzoek
soc.genealogy.jewish Genealogisch onderzoek voor Joodse genealogie.
soc.genealogy.marketplace Genealogische Markt. (voor genealogische goederen, programma's enz)
soc.genealogy.medieval Genealogie in de Middeleeuwen
soc.genealogy.methods Methodes om onderzoek te verrichten
soc.genealogy.misc Genealogie algemene onderwerpen
soc.genealogy.nordic Genealogisch onderzoek in Noorwegen
soc.genealogy.slavic Genealogisch onderzoek in Slavische landen
soc.genealogy.surename Algemene achternamen nieuwsgroep
soc.genealogy.uk Genealogie in Engeland
soc.genealogy.uk + ireland Genealogie in Britse Koninkrijk en Ierland
soc.genealogy.west-indies Genealogische nieuwsgroep over West Indië
soc.genealogy.surenames.britain Achternamen Britse afkomst.
soc.genealogy.surenames.canada Achternamen Canadese afkomst
soc.genealogy.surenames.german Achternamen Duitse afkomst
soc.genealogy.surenames.global Achternamen over de wereld
soc.genealogy.surenames.ireland Achternamen Ierse afkomst
soc.genealogy.surenames.misc Algemene achternamen wereldwijd
soc.genealogy.surenames.usa Achternamen United States of Amerika
soc.genealogy.surenames.uk Achternamen Britse koninkrijk

DTB staat voor dopen, trouwen en begraven. In het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag zijn diverse indexen en verzamelboeken gemaakt waarin alle DTB-registers worden genoemd van Nederland, die beschikbaar zijn voor de genealogie. Die boeken kunnen kopieën zijn, films of zelfs originelen; dat laatste komt (nog) voor bij grote(re) gemeentearchieven. In deze overzichtsboeken, genaamd het Repertorium DTB (laatste boekuitgave van 1980), is te vinden in welke plaats welke registers waren; er wordt ook vermeld waar de registers in beheer zijn genomen. Let wel, dat het Repertorium dus van 1980 is en verouderd kan zijn. Geboorte en doop De kerken hadden de 'afspraak' dat vlak na de geboorte van het kind de doop plaats vond. Het varieerde overigens wel van een dag of 2 tot zelfs 3 weken; de Doopsgezinden werden pas gedoopt op of rond hun twintigste levensjaar. Ofschoon er geen (standaard) afspraken waren kan men wel een bepaalde eenduidigheid vinden van de te raadplegen gegevens:

In de meeste bibliotheken zijn wel boeken over familie- of stamboomonderzoek te vinden. Een goed boek voor beginners is een gezamenlijke uitgave van het CBG en Teleac 'Voorouders in beeld'. De Sisonummers zijn standaard voor iedere bibliotheek in Nederland.

Mochten er geen akten meer zijn te vinden van de zojuist genoemde soort, dan is er nog een ander belangrijk document dat voor de hand ligt: het Bevolkingsregister. Zelfs als we in hetzelfde archief niet de huwelijksbijlagen kunnen vinden. Helaas zijn tijdens de Tweede Wereldoorlog veel huwelijksbijlagen van gemeenten in Zuid Holland uit de periode 1843-1921 verbrand of verwoest en die zijn dus nergens meer te raadplegen. Als een familienaam in een bepaalde plaats veel voorkomt en men een complete genealogie van een of eigen familie wil samenstellen dan kan het Bevolkingsregister uitkomst bieden.

De huwelijkse bijlagen worden namelijk los van de akte bewaard en moeten daarom apart worden aangevraagd. In het Nationaal Archief te Den Haag zijn deze bijlagen op film te lezen, maar in menig streekarchief als originele documenten. Men moet op een aanvraagbriefje de namen van het bruidspaar, de huwelijksdatum en -akte opschrijven, en ook de huwelijksplaats. Als we de map ontvangen met de gegevens moet men niet teleurgesteld zijn over de hoeveelheid documenten; het is namelijk per echtpaar zeer sterk wisselend. Het bevat minimaal de uittreksels van de geboorteakten van de bruid en bruidegom of, als de huwelijkspartners voor 1811 zijn geboren, de zogenoemde doopcedulen. Ook is er een certificaat van de Nationale Militie bij van de bruidegom. Indien de ouders overleden zijn, is meestal hun bewijs van overlijden ook aanwezig in de huwelijksbijlagen. Net als in de geboorteakte kunnen in de huwelijksakte op- en/of aanmerkingen in de kantlijn staan beschreven, die zeer interessant voor een genealogie kunnen zijn, zoals: een andere schrijfwijze van de familienaam of dat er een echtscheiding is uitgesproken, of er kinderen bij het huwelijk zijn erkend en deze de achternaam van de bruidegom hebben gekregen. Gemiddeld één op de vijf akten hebben zo'n aantekening.

Een geboorteakte blijkt al veel genealogische gegevens te bevatten. Deze gegevens schrijven we over, maar (tegen betaling) is er vaak ook de mogelijkheid om een kopie te maken, zodat thuis alles nog eens rustig is na te lezen en te controleren. Het blijkt dat de vader Hendrik Meulman heet, 30 jaar oud is en het beroep van molenaar uitoefent. De moeder wordt ook genoemd: Klazina Hogerwerf. Van haar wordt geen beroep en of leeftijd genoemd (niet getreurd: er zijn andere referentiedocumenten die dat wel doen). Zijn vader is dus geboren in de jaren rondom 1855. We kunnen de Tienjarige Tafel (de zogenoemde klapper) openslaan en hopen dat zijn vader, Hendrik Meulman ook in Koudekerk a/d Rijn is geboren.

De getuigen in de geboorteakte zijn ook belangrijk, want vaak bestaat er een familierelatie tussen de nieuwe wereldburger en één of meerdere getuigen. Vaak genoeg leest men dat er een broeder bij is of zelfs twee. Maar de getuigen kunnen net zo goed een veldwachter zijn, die op dat moment dienst had of een smid die langs de vaart, wonende vlakbij het gemeentehuis. Een leuke bijkomstigheid is dat de vader werd gevraagd om een eerste en tweede getuige, maar omdat hij lichtelijk beneveld is door jenever of brandewijn niet heeft gedacht aan de noodzakelijke getuigen. Tot 1935 was het nodig dat de geboorteakte werd opgemaakt in aanwezigheid van twee getuigen.

De volgende stap is dus Hendrik Meulman op te zoeken zo rond 1855. In de geboorteakte van zijn zoon wordt namelijk niet vermeld waar Hendrik geboren is, maar op goed geluk vinden we in de klapper van 1853-1862 van dezelfde gemeente Koudekerk aan den Rijn er de (aangifte)datum van deze Hendrik.

Omdat de naam Hendrik Meulman maar één keer voorkomt, mag men aannemen dat deze de overgrootvader is die we zoeken. Maar zoiets mag pas officieël worden vastgesteld na het gevonden huwelijk met de overgrootmoeder Klazina Hogerwerf, in combinatie met de overlijdensakte en de gevonden gegevens in het bevolkingsregister. In de op te zoeken akte vinden we inderdaad dat onze Hendrik Meulman een zoon is van Pieter Meulman, 25 jaar en van Elisabeth de Groot en geboren is op 2 december 1855.

Op deze wijze kunnen we al een mooie stamreeks bouwen naar een zo 'vroeg' mogelijke voorvader. Wat we nog niet weten is waar en wanneer Hendrik Meulman, die geboren is in 1855, is gehuwd, noch weten we iets van zijn vrouw, behalve haar naam Klazina Hogerwerf. De relevante trouwakte kunnen we op dezelfde wijze via de Tienjarige Tafels van huwelijk opzoeken. We zoeken dus nu in de Tienjarige Tafel van omstreeks 1883 naar het huwelijk en vinden dit ook in de gemeente Koudekerk aan den Rijn.

Hendrik Meulman en Klazina Hogerwerf met de bijbehorende huwelijksdatum 12 december 1888. In de genealogie noemen wij dit dan geen aangiftedatum, want in de huwelijksakte staat alleen maar de huwelijksdatum. Bij het opzoeken van het huwelijk in de gemeente Koudekerk aan den Rijn blijkt ook hier weer, dat de huwelijksakte een schat aan genealogische gegevens bevat, nog meer dan de geboorteakte:

  1. Volledige naam van de bruidegom en bruid
  2. Hun leeftijd en beroep
  3. Hun geboorte- en woonplaats
  4. Maar ook gegevens van de ouders van de bruid en bruidegom, hun leeftijd en of zij tijdens dit huwelijk nog in leven zijn 

Als ouders van Hendrik Meulman worden inderdaad Pieter Meulman en Elisabeth de Groot genoemd, zodat we weten dat de eerder gevonden Hendrik dus de juiste is, en dat, als we terugrekenen, de genoemde leeftijden ook inderdaad blijken te kloppen. De getuigen en welke (familie)relatie zij hebben ten opzichte van bruid of bruidegom, met beroepen en leeftijden. In de huwelijksakte wordt ook geschreven over huwelijksbijlagen en wij slaan daarom de bladzijde van de akte om in de hoop op die bladzijde iets van die bijlagen te kunnen vinden. Helaas, pindakaas, daar begint een nieuwe akte.

 

In de genealogie kunnen we een beroep doen op een veelvoud van bronnen. Deze kunnen we vinden in bijv. het nationaal, rijks-, provinciale-, streek- of gemeentearchieven. Tegenwoordig worden vele bronnen via het Internet, voor de voorbewerking naar het archief, geraadpleegd en kunt u een deel van het genealogisch onderzoek daarom thuis doen. Het gaat te ver om in dit ‘voorwoord’ alle die verschillende bronnen uitgebreid te behandelen maar hieronder heb ik wel de belangrijkste opgeschreven.